Tesamorelin dla kobiet: hormony, rozmieszczenie tkanki tłuszczowej i skład ciała

Jednym z głównych powodów zainteresowania tesamorelinem wśród kobiet jest jego zdolność do redukcji trzewnej tkanki tłuszczowej (VAT), czyli głęboko położonego tłuszczu brzusznego związanego z insulinoopornością, stanem zapalnym, stłuszczeniem wątroby oraz ryzykiem sercowo-metabolicznym. W przeciwieństwie do tłuszczu podskórnego, który znajduje się bezpośrednio pod skórą, tłuszcz trzewny otacza narządy wewnętrzne i ma tendencję do zwiększania się wraz z wiekiem, menopauzą, stresem oraz zaburzeniami metabolicznymi. Badania kliniczne konsekwentnie pokazują, że tesamorelin działa głównie na tłuszcz trzewny, jednocześnie pomagając zachować tkankę podskórną i beztłuszczową masę mięśniową [4–7]. Ma to znaczenie dla kobiet, które często szukają poprawy obwodu talii i zdrowia metabolicznego, a nie jedynie ogólnej utraty masy ciała.

Tesamorelin działa poprzez stymulację naturalnej osi GH–IGF-1 zamiast bezpośredniego podawania syntetycznego hormonu wzrostu. Po podaniu podskórnym wiąże się z receptorami GHRH w przysadce mózgowej, zwiększając pulsacyjne wydzielanie GH i podnosząc poziom IGF-1 [1,3]. Wyższy poziom IGF-1 wspiera rozpad tłuszczu, funkcjonowanie mitochondriów, syntezę białek, regenerację tkanek oraz regulację metabolizmu. W badaniach klinicznych tesamorelin konsekwentnie zwiększał poziom IGF-1, poprawiając jednocześnie rozmieszczenie tłuszczu brzusznego i markery metaboliczne bez istotnego pogorszenia kontroli poziomu cukru we krwi u większości uczestników [4–8].

Kobiety mogą doświadczać korzyści związanych ze składem ciała, ponieważ GH i IGF-1 uczestniczą w regulacji magazynowania tłuszczu, utrzymaniu mięśni oraz procesach regeneracyjnych. Długoterminowe badania fazy III wykazały, że tesamorelin zmniejszał trzewną tkankę tłuszczową o około 15–18%, jednocześnie poprawiając poziom triglicerydów oraz stosunek cholesterolu [4,5]. Stanley i wsp. (2014) wykazali również istotne zmniejszenie zarówno tłuszczu trzewnego, jak i tłuszczu wątrobowego podczas terapii tesamorelinem [6]. Wyniki te mogą być szczególnie istotne dla kobiet doświadczających przyrostu tłuszczu brzusznego związanego z menopauzą lub zmianami składu ciała związanymi z wiekiem.

Tesamorelin może także wspierać zdrowe starzenie oraz regenerację dzięki wpływowi na mitochondria, zachowanie tkanki mięśniowej oraz produkcję energii komórkowej. Makimura i wsp. (2014) wykazali, że wzrost poziomu IGF-1 podczas terapii tesamorelinem był związany z poprawą funkcji mitochondrialnych oraz lepszą regeneracją fosfokreatyny u otyłych dorosłych z obniżonym wydzielaniem GH [9]. Inne badania raportowały poprawę gęstości mięśni i zwiększenie ich powierzchni przekroju u uczestników, którzy zmniejszyli ilość tłuszczu trzewnego podczas stosowania tesamorelinu [10]. Ze względu na te efekty tesamorelin zyskał zainteresowanie w środowiskach związanych z wellness, długowiecznością oraz optymalizacją sylwetki u kobiet.

Niektóre kobiety interesują się tesamorelinem również z powodu badań sugerujących możliwe korzyści poznawcze i neurologiczne związane z sygnalizacją GH i IGF-1. Baker i wsp. (2012) wykazali, że tesamorelin poprawiał niektóre aspekty funkcji wykonawczych oraz pamięci u starszych dorosłych, jednocześnie znacząco zwiększając poziom IGF-1 w zakresie fizjologicznym [11]. Kolejne badania Friedman i wsp. (2013) sugerowały, że tesamorelin może wpływać na regulację neuroprzekaźników oraz zmniejszać markery związane z neurozapaleniem [12]. Chociaż badania te nie były prowadzone wyłącznie u kobiet, przyczyniły się do wzrostu zainteresowania terapiami związanymi z GH w kontekście zdrowego starzenia i wsparcia funkcji poznawczych.

Działania niepożądane u kobiet wydają się generalnie podobne do obserwowanych u mężczyzn. Najczęściej zgłaszane skutki uboczne obejmują:

• reakcje w miejscu wstrzyknięcia
• zatrzymanie wody
• łagodne obrzęki
• ból lub sztywność stawów
• napięcie mięśniowe
• drętwienie lub mrowienie
• zaczerwienienie skóry
• podwyższony poziom IGF-1 [4–6]

U niektórych kobiet może również wystąpić przejściowe wzdęcie lub retencja płynów, ponieważ tesamorelin stymuluje oś GH–IGF-1. Większość badań klinicznych wykazywała stosunkowo stabilny poziom glukozy na czczo oraz HbA1c, jednak monitorowanie pozostaje zalecane, ponieważ terapie związane z GH mogą wpływać na wrażliwość insulinową u części osób [4–8].

Kobiety z określonymi schorzeniami powinny zachować ostrożność. Tesamorelin jest generalnie przeciwwskazany w czasie ciąży, przy aktywnych nowotworach oraz w istotnych zaburzeniach osi podwzgórze–przysadka [1]. Ponieważ tesamorelin zwiększa poziom IGF-1, kobiety z nowotworami hormonozależnymi lub podwyższonym ryzykiem nowotworowym mogą wymagać szczegółowej oceny medycznej przed rozpoczęciem terapii. Regularne monitorowanie poziomu IGF-1, parametrów metabolicznych i zdrowia hormonalnego jest zwykle zalecane podczas stosowania.

Ogólnie dostępne dane sugerują, że tesamorelin może wspierać zdrowsze rozmieszczenie tkanki tłuszczowej, redukcję tłuszczu trzewnego, poprawę składu ciała, regenerację oraz zdrowie metaboliczne u kobiet poprzez stymulację naturalnej osi GH–IGF-1. Najsilniejsze dowody dotyczą obecnie redukcji głębokiego tłuszczu brzusznego oraz poprawy markerów metabolicznych, a nie prostej utraty masy ciała. Nadal jednak brakuje szeroko zakrojonych badań długoterminowych prowadzonych wyłącznie u kobiet poza populacjami z zaburzeniami metabolicznymi związanymi z HIV, dlatego nadzór medyczny pozostaje bardzo ważny podczas stosowania terapii wpływających na szlaki hormonu wzrostu.

Zastrzeżenie

Treść ma charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny i nie stanowi porady medycznej, diagnostycznej ani terapeutycznej. Tesamorelin jest lekiem na receptę zatwierdzonym do określonych wskazań medycznych, a terapie wpływające na oś hormonu wzrostu i IGF-1 mogą wiązać się z ryzykiem wymagającym indywidualnego nadzoru medycznego oraz monitorowania laboratoryjnego. Reakcje kobiet na terapie hormonalne mogą znacznie różnić się w zależności od wieku, stanu metabolicznego, menopauzy oraz ogólnego stanu zdrowia. Peptydy typu research-use-only oferowane przez dostawców takich jak Semax Polska są przeznaczone wyłącznie do badań laboratoryjnych i naukowych.

References

1. LiverTox: Clinical and Research Information on Drug-Induced Liver Injury [Internet]. (2018). Tesamorelin. Bethesda (MD): National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK548730/
2. Traynor, K. (2010). FDA approves tesamorelin for HIV-related lipodystrophy. American Journal of Health-System Pharmacy, 67(24), 2082–2082. https://doi.org/10.2146/news100082
3. PubChem. (2025). Tesamorelin Compound Summary. National Center for Biotechnology Information, National Library of Medicine. Available from: https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/Tesamorelin
4. Falutz, J., Mamputu, J. C., Potvin, D., Moyle, G., Soulban, G., Loughrey, H., Marsolais, C., Turner, R., & Grinspoon, S. (2010). Effects of tesamorelin (TH9507), a growth hormone-releasing factor analog, in human immunodeficiency virus-infected patients with excess abdominal fat: A pooled analysis of two multicenter, double-blind placebo-controlled phase 3 trials with safety extension data. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 95(9), 4291–4304. https://doi.org/10.1210/jc.2010-0490
5. Falutz, J., Allas, S., Mamputu, J. C., Potvin, D., Kotler, D., Somero, M., Berger, D., Brown, S., Richmond, G., Fessel, J., Turner, R., & Grinspoon, S. (2008). Long-term safety and effects of tesamorelin, a growth hormone-releasing factor analogue, in HIV patients with abdominal fat accumulation. AIDS, 22(14), 1719–1728. https://doi.org/10.1097/QAD.0b013e32830a5058
6. Stanley, T. L., Feldpausch, M. N., Oh, J., Branch, K. L., Lee, H., Torriani, M., & Grinspoon, S. K. (2014). Effect of tesamorelin on visceral fat and liver fat in HIV-infected patients with abdominal fat accumulation: A randomized clinical trial. JAMA, 312(4), 380–389. https://doi.org/10.1001/jama.2014.8334
7. Stanley, T. L., Fourman, L. T., Feldpausch, M. N., Purdy, J., Zheng, I., Pan, C. S., Agyapong, G., Torriani, M., Chung, R. T., & Grinspoon, S. K. (2019). Effect of tesamorelin on nonalcoholic fatty liver disease in HIV-positive individuals: A randomized, double-blind, multicenter study. The Lancet HIV, 6(12), e821–e830. https://doi.org/10.1016/S2352-3018(19)30338-8
8. Stanley, T. L., Falutz, J., Marsolais, C., et al. (2012). Reduction in visceral adiposity is associated with improvement in metabolic profile in HIV-infected patients receiving tesamorelin. Clinical Infectious Diseases, 54(11), 1642–1651. https://doi.org/10.1093/cid/cis251
9. Makimura, H., Murphy, C. A., Feldpausch, M. N., & Grinspoon, S. K. (2014). Effects of tesamorelin on phosphocreatine recovery in obese subjects with reduced GH. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 99(1), 338–343. https://doi.org/10.1210/jc.2013-3436
10. Adrian, S., Scherzinger, A., Sanyal, A., et al. (2019). Growth hormone-releasing hormone analog, tesamorelin, reduces adipose tissue and increases muscle area in adults with HIV. The Journal of Frailty & Aging, 8(3), 154–159. https://doi.org/10.14283/jfa.2018.45
11. Baker, L. D., Barsness, S. M., Borson, S., et al. (2012). Effects of growth hormone-releasing hormone on cognitive function in adults with mild cognitive impairment and healthy older adults: Results of a controlled study. Archives of Neurology, 69(11), 1420–1429. https://doi.org/10.1001/archneurol.2012.1970
12. Friedman, S. D., Baker, L. D., Borson, S., et al. (2013). Effects of growth hormone-releasing hormone on brain γ-aminobutyric acid levels in mild cognitive impairment and healthy aging. JAMA Neurology, 70(7), 883–890. https://doi.org/10.1001/jamaneurol.2013.1425