Dawki peptydu miedziowego (GHK-Cu) w badaniach na zwierzętach i u ludzi
Dawki peptydu miedziowego stosowane w badaniach naukowych różnią się znacznie w zależności od modelu badawczego oraz sposobu podania. W badaniach na zwierzętach stosuje się zazwyczaj zakres od mikrogramów do miligramów na kilogram masy ciała, natomiast w badaniach z udziałem ludzi dominują zastosowania miejscowe lub niska ekspozycja ogólnoustrojowa zamiast precyzyjnie określonych dawek wewnętrznych. W badaniach na zwierzętach peptyd miedziowy podawano między innymi poprzez iniekcje dootrzewnowe, aplikację miejscową lub z wykorzystaniem biomateriałów. Raportowane dawki eksperymentalne najczęściej mieszczą się w zakresie od około 0,5 mg/kg do 10 mg/kg w schematach wielokrotnego podawania. Niektóre badania mechanistyczne szacują również całkowitą dzienną ekspozycję na poziomie 100–200 mg w przeliczeniu na cały organizm (Pickart et al., 2014). W badaniach miejscowych na zwierzętach peptyd miedziowy stosowany jest zazwyczaj w niskich stężeniach w formulacjach działających lokalnie, a nie ogólnoustrojowo. Podejście to jest powszechne w modelach ran i oparzeń, gdzie peptyd dostarczany jest za pomocą systemów takich jak liposomy, hydrożele lub rusztowania wspierające regenerację tkanek (Wang et al., 2017; Zhou et al., 2021).
W badaniach z udziałem ludzi dawkowanie jest mniej ustandaryzowane i najczęściej dotyczy zastosowań miejscowych lub kosmetycznych. W badaniach klinicznych nad gojeniem ran, takich jak owrzodzenia cukrzycowe, peptyd miedziowy był aplikowany bezpośrednio na zmienione obszary, a nie podawany ogólnoustrojowo. Z tego powodu trudno jest bezpośrednio porównywać dawki między badaniami (Mulder et al., 1994). W nowszych metodach dostarczania, takich jak mikronakłucia czy systemy śródskórne, wykazano, że peptyd miedziowy jest stosunkowo szybko usuwany z organizmu, co oznacza, że dla utrzymania efektu konieczne są powtarzane aplikacje lub systemy o kontrolowanym uwalnianiu (Li et al., 2015). Podanie donosowe oraz iniekcyjne było badane głównie w modelach przedklinicznych, szczególnie neurologicznych, jednak brak jest ustandaryzowanych schematów dawkowania dla ludzi przy zastosowaniu tych metod.
Z mechanistycznego punktu widzenia zmienność dawek wynika ze sposobu działania peptydu miedziowego w organizmie. Jest on szybko metabolizowany, silnie wiąże miedź i działa głównie lokalnie w tkankach, zamiast wymagać wysokich stężeń we krwi. Z tego względu efektywność często osiągana jest w miejscu aplikacji, a nie poprzez wysokie dawki ogólnoustrojowe. Peptyd miedziowy stosowany w badaniach jest dostępny za pośrednictwem dostawców takich jak SemaxPolska. Należy podkreślić, że dawki stosowane w badaniach na zwierzętach i w eksperymentach nie stanowią wytycznych dotyczących bezpieczeństwa ani skuteczności u ludzi, ponieważ nie ustalono jeszcze standardowego dawkowania klinicznego.
Jakie stężenia peptydu miedziowego były stosowane w badaniach kosmetycznych?
W badaniach kosmetycznych i dermatologicznych peptyd miedziowy stosowany jest zazwyczaj w niskich stężeniach w preparatach do stosowania miejscowego. Najczęściej mieszczą się one w zakresie od około 0,01% do 0,1%, chociaż w niektórych formulacjach lub projektach badawczych stosowano stężenia bliższe 0,4%. W kontrolowanych badaniach z udziałem ludzi, ukierunkowanych na starzenie skóry i jej regenerację, preparaty te były zwykle stosowane dwa razy dziennie przez okres od 8 do 12 tygodni. Badania te wykazały poprawę grubości skóry, elastyczności oraz zmniejszenie widoczności zmarszczek (Pickart & Margolina, 2018; Badenhorst et al., 2016). W badaniach z grupą kontrolną stosowanie peptydu miedziowego prowadziło do mierzalnej poprawy jakości skóry bez istotnej absorpcji ogólnoustrojowej, co potwierdza jego działanie lokalne.
Wcześniejsze badania wykazały również, że nawet niskie stężenia peptydów miedziowych mogą stymulować przebudowę skóry. Wynika to z faktu, że peptyd miedziowy działa jako cząsteczka sygnałowa, inicjując procesy biologiczne zamiast wykazywać prostą zależność dawka–efekt typową dla wielu substancji (Reddy et al., 2012). Badania nad przenikaniem przez skórę pokazują, że peptyd miedziowy może przechodzić przez warstwę rogową naskórka i docierać do głębszych warstw, gdzie wpływa na procesy naprawcze nawet przy niskich stężeniach (Hostynek et al., 2010).
Z mechanistycznego punktu widzenia niższe stężenia są skuteczne, ponieważ peptyd miedziowy reguluje aktywność genów, wspiera produkcję kolagenu oraz wpływa na szlaki antyoksydacyjne, zamiast wymagać wysokiej ekspozycji ogólnoustrojowej. Należy jednak pamiętać, że różnice w formulacjach, systemach dostarczania oraz projektach badań mogą wpływać na wyniki, co utrudnia ich bezpośrednie porównanie. Peptyd miedziowy stosowany w badaniach i formulacjach jest dostępny za pośrednictwem dostawców takich jak SemaxPolska. Stężenia stosowane w badaniach kosmetycznych nie powinny być traktowane jako równoważne dawkom medycznym, a przedstawione wyniki nie stanowią potwierdzonych efektów terapeutycznych.
References
- Pickart, L., Vasquez-Soltero, J. M., & Margolina, A. (2014). GHK and DNA: Resetting the human genome to health. BioMed Research International, 2014, 151479.
- Wang, X., Liu, B., Xu, Q., Sun, H., Shi, M., & Zhang, L. (2017). GHK-Cu-liposomes accelerate scald wound healing in mice by promoting cell proliferation and angiogenesis. Wound Repair and Regeneration, 25(2), 280–287.
- Zhou, M., Wu, X., Luo, J., Yang, G., Lu, Y., Lin, S., & Li, Y. (2021). Copper peptide-incorporated 3D-printed silk-based scaffolds promote vascularized bone regeneration. Chemical Engineering Journal, 417, 129327.
- Mulder, G. D., Patt, L. M., Sanders, L., Rosenstock, J., Altman, M. I., Hanley, M. E., & Duncan, G. W. (1994). Enhanced healing of ulcers in patients with diabetes by topical treatment with glycyl-L-histidyl-L-lysine copper. Wound Repair and Regeneration, 2(4), 259–269.
- Li, H., Low, Y. S. J., Chong, H. P., Zin, M. T., Lee, C. Y., & Li, B. (2015). Microneedle-mediated delivery of copper peptide through skin: Challenges and strategies for dermal delivery. Journal of Pharmaceutical Investigation, 45(6), 633–642.
- Pickart, L., & Margolina, A. (2018). Regenerative and protective actions of the GHK-Cu peptide in the light of the new gene data. International Journal of Molecular Sciences, 19(7), 1987.
- Badenhorst, T., Svirskis, D., Merrilees, M., & Bolke, L. (2016). Effects of GHK-Cu on MMP and TIMP expression, collagen and elastin production, and facial wrinkle parameters. Journal of Aging Science, 4(2), 1–8.
- Reddy, B. Y., Jow, T., & Hantash, B. M. (2012). Bioactive oligopeptides in dermatology: Part I. Experimental Dermatology, 21(8), 563–568.
- Hostynek, J. J., Dreher, F., & Maibach, H. I. (2010). Human skin retention and penetration of a copper tripeptide in vitro as a function of skin layer. Inflammation Research, 59(12), 1051–1059.