Czy Selank Ma Zastosowanie w Kulturystyce?
Selank nie jest powszechnie uznawany za peptyd stosowany w kulturystyce, ponieważ nie wykazano, aby bezpośrednio stymulował syntezę białek mięśniowych, zwiększał poziom hormonu wzrostu lub aktywował anaboliczne szlaki sygnałowe. W przeciwieństwie do peptydów takich jak peptydy uwalniające hormon wzrostu (GHRP), analogi hormonu uwalniającego hormon wzrostu (GHRH) czy związki związane z insulinopodobnym czynnikiem wzrostu-1 (IGF-1), Selank był badany głównie pod kątem regulacji lęku, neurochemii i funkcji poznawczych [1,2].
Mimo to Selank wzbudził zainteresowanie w niektórych społecznościach związanych z kulturystyką, ponieważ czynniki psychologiczne mogą wpływać na wydolność treningową, proces regeneracji oraz regularność ćwiczeń. Badania z udziałem ludzi wykazały, że Selank wywoływał efekty przeciwlękowe porównywalne z medazepamem, a jednocześnie wykazywał działanie przeciwastaniczne i łagodne właściwości psychostymulujące [3]. Ograniczenie zmęczenia psychicznego, poprawa radzenia sobie ze stresem i większa odporność poznawcza mogłyby teoretycznie wspierać konsekwencję w realizacji planu treningowego i regeneracji. Korzyści te pozostają jednak hipotetyczne, ponieważ nie opublikowano badań bezpośrednio oceniających wpływ Selank na przyrost masy mięśniowej, rozwój siły, wydolność fizyczną, skład ciała czy regenerację sportową.
Badania eksperymentalne sugerują również, że Selank może wpływać na ekspresję neurotroficznego czynnika pochodzenia mózgowego (BDNF) oraz modulować układy neuroprzekaźnikowe zaangażowane w reakcje na stres i funkcje poznawcze [1,4]. Chociaż neuroplastyczność i odporność na stres mogą wspierać ogólne samopoczucie, obecnie nie ma dowodów wskazujących, że mechanizmy te bezpośrednio zwiększają hipertrofię mięśni, wydolność fizyczną czy efekty kulturystyczne.
Na podstawie obecnie dostępnych danych Selank nie wydaje się odgrywać bezpośredniej roli anabolicznej w kulturystyce. Jego potencjalne znaczenie wiąże się przede wszystkim z badanym wpływem na regulację stresu, redukcję lęku i funkcje poznawcze, a nie z rozwojem mięśni czy poprawą sylwetki.
Czy Selank Wpływa na Libido?
Obecnie nie opublikowano badań klinicznych, które bezpośrednio oceniałyby wpływ Selank na libido, pożądanie seksualne lub sprawność seksualną.
Pewne obserwacje wzbudziły jednak teoretyczne zainteresowanie tym zagadnieniem. Badania wskazują, że Selank moduluje sygnalizację GABAergiczną i wpływa na szlaki neurochemiczne zaangażowane w regulację emocji [1]. Ponadto badania kliniczne wykazały poprawę objawów lęku i astenii, w tym zmniejszenie zmęczenia psychicznego i poprawę ogólnego samopoczucia [3]. Ponieważ przewlekły stres i lęk mogą negatywnie wpływać na dobrostan seksualny, u niektórych osób pośrednio mogą wystąpić zmiany libido w wyniku ograniczenia obciążenia emocjonalnego.
Obecnie nie ma jednak dowodów wskazujących, że Selank bezpośrednio zwiększa produkcję testosteronu, nasila motywację seksualną zależną od dopaminy lub wpływa na poziomy hormonów reprodukcyjnych. Podobnie żadne badania nie sugerują, że Selank obniża libido. Wszelkie obserwowane zmiany w sferze seksualnej pozostają zatem hipotetyczne i prawdopodobnie wynikają pośrednio z poprawy radzenia sobie ze stresem i lękiem, a nie z bezpośredniego działania endokrynnego.
Obecne dane nie pozwalają zaklasyfikować Selank ani jako peptydu zwiększającego libido, ani jako substancji obniżającej popęd seksualny. Wszelkie zgłaszane zmiany w dobrostanie seksualnym mają charakter anegdotyczny i nie zostały potwierdzone w kontrolowanych badaniach naukowych.
Czy Selank Ma Korzyści dla Wyglądu („Looksmaxing”)?
Termin „looksmaxing” odnosi się zazwyczaj do działań mających na celu poprawę wyglądu fizycznego, w tym estetyki twarzy, jakości skóry, składu ciała, wzrostu włosów czy ogólnej atrakcyjności. Obecnie nie istnieją dowody naukowe wskazujące, że Selank bezpośrednio poprawia którąkolwiek z tych cech.
Większość badań nad Selank koncentrowała się na jego działaniu przeciwlękowym, neurochemicznym i poznawczym, a nie na efektach kosmetycznych [1–3]. Dostępne badania nie wykazały, aby Selank stymulował syntezę kolagenu, zmieniał strukturę skóry, wspomagał wzrost włosów, zwiększał masę mięśniową lub bezpośrednio wpływał na skład ciała.
Istnieje jednak kilka pośrednich czynników, które mogą wyjaśniać zainteresowanie Selank w społecznościach zajmujących się poprawą wyglądu. Przewlekły stres i lęk mogą negatywnie wpływać na jakość snu, mimikę twarzy, samopoczucie emocjonalne i ogólny wygląd. Badania z udziałem ludzi sugerują, że Selank może redukować lęk i poprawiać subiektywne samopoczucie bez wywoływania istotnej sedacji [3]. Teoretycznie lepsza regulacja emocji i mniejszy poziom stresu mogą przyczyniać się do bardziej wypoczętego i zrelaksowanego wyglądu. Efekty te pozostają jednak spekulacyjne i nie były formalnie oceniane jako rezultaty kosmetyczne w badaniach naukowych.
Obecnie dostępne dane nie wspierają stosowania Selank jako peptydu kosmetycznego, przeciwstarzeniowego ani poprawiającego wygląd. Jego badane właściwości dotyczą przede wszystkim redukcji lęku, modulacji stresu i funkcji poznawczych, a nie bezpośredniej poprawy cech fizycznych.
Zastrzeżenie
Treść ma charakter wyłącznie edukacyjny i informacyjny i nie powinna być interpretowana jako porada medyczna, diagnoza, zalecenia terapeutyczne ani twierdzenia dotyczące skuteczności. Selank nie został zatwierdzony przez amerykańską Agencję Żywności i Leków (FDA), Europejską Agencję Leków (EMA) ani większość innych organów regulacyjnych do zastosowań związanych z kulturystyką, poprawą wyników sportowych, modyfikacją libido, zastosowaniami kosmetycznymi lub jakimikolwiek innymi wskazaniami medycznymi. Większość dostępnych danych pochodzi z badań przedklinicznych oraz ograniczonej liczby badań z udziałem ludzi, koncentrujących się głównie na lęku, neuroregulacji i funkcjach poznawczych. Potrzebne są dodatkowe, dobrze zaprojektowane badania kliniczne, aby wyjaśnić, czy Selank wywiera mierzalny wpływ na wydolność fizyczną, dobrostan seksualny lub aspekty związane z wyglądem.
References
[1] Vyunova, T. V., Andreeva, L., Shevchenko, K., & Myasoedov, N. F. (2018). Peptide-based anxiolytics: The molecular aspects of heptapeptide Selank biological activity. Protein and Peptide Letters, 25(10), 914–923. https://doi.org/10.2174/0929866525666180925144642
[2] Levitskaya, N. G., Andreeva, L. A., Mezentseva, M. V., Shapoval, I. M., Podchernyaeva, R. Y., Shcherbenko, V. E., Potapova, L. A., Russu, L. I., Ershov, F. I., & Myasoedov, N. F. (2010). Intranasal administration of the peptide Selank regulates BDNF expression in the rat hippocampus in vivo. Doklady Biological Sciences, 431, 79–82.
[3] Zozulia, A. A., Neznamov, G. G., Siuniakov, T. S., Kost, N. V., Gabaeva, M. V., Sokolov, O. Y., Serebriakova, E. V., Siranchieva, O. A., Andriushenko, A. V., Telesheva, E. S., Siuniakov, S. A., Smulevich, A. B., Myasoedov, N. F., & Seredenin, S. B. (2008). Efficacy and possible mechanisms of action of a new peptide anxiolytic Selank in the therapy of generalized anxiety disorders and neurasthenia. Zhurnal Nevrologii i Psikhiatrii imeni S.S. Korsakova, 108(4), 38–48. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18454096/
[4] Zozulya, A. A., Kost, N. V., Sokolov, O. Y., Gabaeva, M. V., Grivennikov, I. A., Andreeva, L. N., Zolotarev, Y. A., Ivanov, S. V., Andryushchenko, A. V., Myasoedov, N. F., & Smulevich, A. B. (2001). The inhibitory effect of Selank on enkephalin-degrading enzymes as a possible mechanism of its anxiolytic activity. Bulletin of Experimental Biology and Medicine, 131, 315–317. https://doi.org/10.1023/A:1017979514274