Standardowa kliniczna dawkowania tesamorelinu stosowana w badaniach z udziałem ludzi oraz w zatwierdzonym leczeniu medycznym wynosi 2 mg raz dziennie podawane we wstrzyknięciu podskórnym, zwykle w okolicę brzucha [1–7]. Ta dawka 2 mg dziennie była konsekwentnie stosowana w badaniach klinicznych fazy II, fazy III oraz w badaniach długoterminowych dotyczących tesamorelinu w kontekście lipodystrofii związanej z HIV, redukcji tłuszczu trzewnego oraz niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD).
Tesamorelin jest syntetyczną wersją hormonu uwalniającego hormon wzrostu (GHRH), naturalnego hormonu sygnalizującego przysadce mózgowej uwalnianie hormonu wzrostu (GH) [1,2]. Poprzez zwiększenie naturalnej produkcji GH, tesamorelin podnosi również poziom insulinopodobnego czynnika wzrostu-1 (IGF-1). Badania kliniczne pokazują, że dawka 2 mg dziennie może znacząco zwiększać poziom IGF-1 przy jednoczesnym zmniejszaniu trzewnego tłuszczu brzusznego i poprawie kilku markerów metabolicznych bez powodowania istotnych zaburzeń kontroli poziomu cukru we krwi u większości uczestników.
Wczesne badania określające zakres dawkowania testowały różne dawki tesamorelinu w celu ustalenia najskuteczniejszego protokołu leczenia. W badaniu kontrolowanym placebo przeprowadzonym przez Falutz J i wsp. (2005), osoby HIV-pozytywne z nagromadzeniem tłuszczu brzusznego otrzymywały placebo, 1 mg tesamorelinu lub 2 mg tesamorelinu dziennie przez 12 tygodni [3]. Obie dawki tesamorelinu zwiększały poziom IGF-1, jednak dawka 2 mg powodowała większą redukcję tłuszczu trzewnego, tłuszczu tułowia oraz poziomu trójglicerydów. Uczestnicy z grupy 2 mg osiągnęli około 15,7% redukcji trzewnego tłuszczu brzusznego, co pomogło ustalić 2 mg dziennie jako preferowaną dawkę kliniczną.
Późniejsze badania kliniczne fazy III ustandaryzowały protokół 2 mg raz dziennie. Falutz J i wsp. (2010) badali tesamorelin w dawce 2 mg dziennie u 806 osób HIV-pozytywnych z nadmiernym tłuszczem brzusznym i odnotowali znaczącą redukcję trzewnej tkanki tłuszczowej oraz obwodu talii w ciągu 26 do 52 tygodni [4]. Trzewna tkanka tłuszczowa odnosi się do głęboko położonego tłuszczu magazynowanego wokół narządów wewnętrznych w jamie brzusznej. Podobne dawkowanie zastosowano również w badaniach Stanley TL i wsp. (2014) oraz Stanley TL i wsp. (2019), które analizowały wpływ tesamorelinu na redukcję tłuszczu wątrobowego i NAFLD związaną z HIV [5,6].
Większość protokołów badawczych podaje tesamorelin jako codzienny zastrzyk podskórny w okolicę brzucha. Wstrzyknięcie podskórne oznacza podanie leku do tkanki tłuszczowej znajdującej się bezpośrednio pod skórą. Badania kliniczne trwały zazwyczaj od 26 tygodni do 12 miesięcy, a dowody sugerują, że kontynuacja leczenia może być konieczna do utrzymania redukcji tłuszczu trzewnego [4,7]. Uczestnicy, którzy przerwali leczenie, często ponownie gromadzili tłuszcz brzuszny po zakończeniu terapii.
Tesamorelin jest zwykle dostarczany w postaci liofilizowanego proszku, co oznacza, że jest suszony metodą zamrażania dla zachowania stabilności i musi zostać zmieszany ze sterylną lub bakteriostatyczną wodą przed wstrzyknięciem [1,2]. Po rekonstytucji przepisana dawka jest podawana podskórnie, zwykle z rotacją miejsc iniekcji wokół brzucha w celu zmniejszenia podrażnień.
Obecne dowody naukowe nie wspierają stosowania znacząco wyższych dawek niż 2 mg dziennie w standardowej praktyce klinicznej. Większość opublikowanych badań z udziałem ludzi analizujących skład ciała, tłuszcz wątrobowy, zdrowie metaboliczne oraz funkcje poznawcze konsekwentnie stosuje schemat 2 mg raz dziennie, ponieważ wydaje się on zapewniać równowagę między skutecznością, bezpieczeństwem i tolerancją [3–7].
Jak często należy wstrzykiwać Tesamorelin?
Tesamorelin jest najczęściej podawany raz dziennie we wstrzyknięciu podskórnym, a niemal wszystkie badania kliniczne z udziałem ludzi oceniające tesamorelin stosowały schemat dawkowania 2 mg raz dziennie [1–6]. Badania konsekwentnie pokazują, że codzienne podawanie jest konieczne do utrzymania aktywności szlaku hormonu uwalniającego hormon wzrostu (GHRH) oraz zachowania redukcji trzewnego tłuszczu brzusznego i tłuszczu wątrobowego w czasie.
Badania kliniczne analizujące tesamorelin w kontekście lipodystrofii związanej z HIV, nadmiernego tłuszczu brzusznego oraz niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD) konsekwentnie stosowały protokoły codziennego dawkowania. W badaniach fazy III przeprowadzonych przez Falutz J i wsp. (2010), uczestnicy wstrzykiwali 2 mg tesamorelinu raz dziennie przez 26 tygodni, a wielu kontynuowało leczenie nawet do 52 tygodni [1]. W tym okresie badacze zaobserwowali znaczące zmniejszenie trzewnej tkanki tłuszczowej, obwodu talii oraz poziomu trójglicerydów. Trzewna tkanka tłuszczowa odnosi się do głęboko położonego tłuszczu magazynowanego wokół narządów wewnętrznych w obrębie jamy brzusznej.
Podobnie Stanley TL i wsp. (2014) oraz Stanley TL i wsp. (2019) stosowali codzienne iniekcje tesamorelinu przez okres od 6 do 12 miesięcy w badaniach analizujących redukcję tłuszczu brzusznego i tłuszczu wątrobowego [2,3]. Badania te wykazały, że regularne codzienne dawkowanie prowadziło do znaczącego zmniejszenia trzewnego tłuszczu oraz odkładania tłuszczu w wątrobie.
Badania sugerują również, że pomijanie dawek lub przerwanie stosowania tesamorelinu może z czasem ograniczać lub odwracać część jego korzyści. W badaniu długoterminowym Falutz J i wsp. (2008), uczestnicy, którzy przerwali codzienne iniekcje tesamorelinu, stopniowo ponownie gromadzili trzewny tłuszcz brzuszny, podczas gdy osoby kontynuujące codzienne leczenie utrzymywały uzyskane efekty [4]. Wskazuje to, że ciągła codzienna stymulacja naturalnego szlaku hormonu wzrostu jest istotna dla utrzymania zmian metabolicznych i poprawy składu ciała.
Tesamorelin podawany jest jako wstrzyknięcie podskórne, co oznacza, że lek wstrzykuje się do tkanki tłuszczowej znajdującej się bezpośrednio pod skórą, zwykle w okolicy brzucha [1,2]. Większość protokołów badawczych zaleca rotację miejsc iniekcji, aby pomóc zmniejszyć podrażnienia lub reakcje w miejscu podania. W badaniach tesamorelin był także często podawany mniej więcej o tej samej porze każdego dnia, aby utrzymać bardziej stabilne wzorce sygnalizacji hormonalnej.
Obecne dowody kliniczne nie wspierają cotygodniowych ani przerywanych schematów dawkowania tesamorelinu. Opublikowane badania z udziałem ludzi analizujące wpływ tesamorelinu na skład ciała, metabolizm, tłuszcz trzewny oraz tłuszcz wątrobowy konsekwentnie opierały się na codziennych protokołach podawania, a nie na rzadszym dawkowaniu [1–6].
Najlepsza pora na Tesamorelin: rano czy wieczorem?
Tesamorelin najczęściej stosuje się raz dziennie, a wielu klinicystów i protokołów terapeutycznych preferuje podawanie wieczorem lub w nocy, ponieważ naturalne wydzielanie hormonu wzrostu (GH) przez organizm osiąga najwyższy poziom podczas snu [1–4]. Chociaż większość badań klinicznych skupiała się bardziej na dziennej dawce niż na dokładnej porze iniekcji, wieczorne stosowanie jest często zalecane, aby lepiej dopasować się do naturalnego rytmu dobowego organizmu, czyli wewnętrznego zegara biologicznego kontrolującego wydzielanie hormonów w ciągu dnia i nocy.
Tesamorelin działa poprzez naśladowanie hormonu uwalniającego hormon wzrostu (GHRH), naturalnego hormonu sygnalizującego przysadce mózgowej zwiększenie wydzielania endogennego hormonu wzrostu, czyli hormonu wzrostu produkowanego naturalnie przez organizm [1,2]. Wraz ze wzrostem poziomu GH zwiększa się również poziom insulinopodobnego czynnika wzrostu-1 (IGF-1). U zdrowych osób największe naturalne wyrzuty GH występują zwykle podczas głębokiego snu, szczególnie w pierwszej części nocy. Z tego powodu wiele protokołów zaleca przyjmowanie tesamorelinu wieczorem lub przed snem, aby jego działanie mogło lepiej współgrać z naturalnym nocnym rytmem wydzielania GH.
Badania kliniczne analizujące tesamorelin w kontekście lipodystrofii związanej z HIV oraz redukcji trzewnego tłuszczu brzusznego zazwyczaj stosowały iniekcje raz dziennie bez bezpośredniego porównania podawania rano i wieczorem [3–6]. W badaniach fazy III przeprowadzonych przez Falutz J i wsp. (2010), uczestnicy otrzymywali 2 mg dziennie i doświadczyli znaczącego zmniejszenia trzewnego tłuszczu brzusznego wraz z poprawą markerów metabolicznych [3]. Tłuszcz trzewny odnosi się do głęboko położonego tłuszczu magazynowanego wokół narządów wewnętrznych. Podobnie Stanley TL i wsp. (2019) podawali tesamorelin raz dziennie przez 12 miesięcy osobom z niealkoholową stłuszczeniową chorobą wątroby (NAFLD) związaną z HIV i odnotowali znaczące zmniejszenie ilości tłuszczu w wątrobie [4].
Chociaż istnieje ograniczona liczba badań bezpośrednio porównujących poranne i wieczorne iniekcje tesamorelinu, dawkowanie wieczorne jest często preferowane, ponieważ może lepiej odpowiadać naturalnym wzorcom wydzielania hormonu wzrostu oraz okresowi nocnego postu. Niektórzy klinicyści sugerują również przyjmowanie tesamorelinu na względnie pusty żołądek, ponieważ wysoki poziom insuliny i cukru we krwi może osłabiać naturalną odpowiedź organizmu związaną z wydzielaniem GH.
Badania sugerują, że najważniejszym czynnikiem jest regularne codzienne stosowanie tesamorelinu, a nie skupianie się wyłącznie na dokładnej godzinie podania. Badania kliniczne wielokrotnie pokazują, że regularne stosowanie tesamorelinu raz dziennie przez kilka miesięcy wiąże się ze zmniejszeniem tłuszczu trzewnego, obwodu talii, tłuszczu wątrobowego oraz markerów ryzyka metabolicznego [3–6].
Różne osoby mogą inaczej tolerować różne pory dawkowania w zależności od jakości snu, apetytu, poziomu energii, harmonogramu pracy lub komfortu wykonywania iniekcji. Niektóre osoby preferują wieczorne iniekcje ze względu na teoretyczny związek z naturalnym nocnym rytmem wydzielania GH, podczas gdy inne wybierają poranne iniekcje po prostu dlatego, że łatwiej jest im zachować regularność każdego dnia.
Zastrzeżenie
Treść ma charakter wyłącznie edukacyjny i naukowo-informacyjny. Nie należy jej interpretować jako porady medycznej, diagnozy ani zaleceń terapeutycznych. Tesamorelin jest lekiem na receptę zatwierdzonym głównie do leczenia lipodystrofii związanej z HIV. Terapie hormonalne wpływające na szlaki hormonu wzrostu i IGF-1 wymagają nadzoru medycznego, monitorowania laboratoryjnego oraz indywidualnej oceny klinicznej przez wykwalifikowanego pracownika ochrony zdrowia.