Tesamorelin na tłuszcz brzuszny: co pokazują badania?

Tesamorelin na tłuszcz brzuszny był szeroko badany ze względu na swoją zdolność do redukcji tłuszczu brzusznego, szczególnie trzewnej tkanki tłuszczowej, czyli głęboko położonego tłuszczu gromadzącego się wokół narządów wewnętrznych.

Tesamorelin był intensywnie badany pod kątem zdolności do redukcji tłuszczu brzusznego, szczególnie trzewnego tłuszczu brzusznego, czyli głębokiego tłuszczu magazynowanego wokół narządów wewnętrznych. Ten rodzaj tłuszczu jest silnie związany z chorobami metabolicznymi, ryzykiem sercowo-naczyniowym, insulinoopornością oraz stłuszczeniem wątroby. Tesamorelin działa poprzez stymulację naturalnej produkcji hormonu wzrostu (GH) przez organizm dzięki aktywacji receptorów hormonu uwalniającego hormon wzrostu (GHRH) w przysadce mózgowej. Wraz ze wzrostem poziomu GH organizm zwiększa również produkcję insulinopodobnego czynnika wzrostu-1 (IGF-1), który wspiera lipolizę, czyli proces rozkładu zmagazynowanego tłuszczu na potrzeby produkcji energii. Badania pokazują, że proces ten preferencyjnie oddziałuje na szkodliwy trzewny tłuszcz brzuszny przy jednoczesnym zachowaniu beztłuszczowej masy mięśniowej oraz zdrowszego tłuszczu podskórnego znajdującego się pod skórą [1–4].

Badania kliniczne konsekwentnie pokazują, że tesamorelin znacząco zmniejsza ilość trzewnego tłuszczu brzusznego i poprawia ogólny skład ciała. W kontrolowanym placebo badaniu określającym zakres dawek przeprowadzonym przez Falutz J i wsp. (2005) dorośli HIV-pozytywni z nadmiarem tłuszczu brzusznego, którzy otrzymywali tesamorelin, doświadczyli znacznej redukcji tłuszczu trzewnego w ciągu 12 tygodni [4]. Uczestnicy stosujący 2 mg dziennie osiągnęli około 15,7% redukcji trzewnej tkanki tłuszczowej, wraz ze zmniejszeniem ilości tłuszczu tułowia, poprawą poziomów triglicerydów oraz wzrostem beztłuszczowej masy ciała. Co istotne, ilość tłuszczu podskórnego pozostała względnie stabilna, co sugeruje, że tesamorelin selektywnie oddziałuje na metabolicznie szkodliwy tłuszcz brzuszny zamiast powodować szeroką utratę tłuszczu w całym organizmie.

Podobne wyniki zaobserwowano w badaniu Falutz J i wsp. (2007), które obejmowało 412 dorosłych HIV-pozytywnych z nadmiarem tłuszczu brzusznego przez okres 26 tygodni [5]. Tesamorelin zmniejszył trzewny tłuszcz brzuszny o około 15% w porównaniu z placebo, jednocześnie poprawiając poziomy triglicerydów oraz stosunek cholesterolu całkowitego do HDL. U uczestników odnotowano również mierzalne zmniejszenie obwodu talii i stosunku talii do bioder, co wskazuje na widoczną poprawę otyłości brzusznej i sylwetki bez istotnego pogorszenia metabolizmu glukozy.

Długoterminowe badania fazy III potwierdziły, że tesamorelin może utrzymywać redukcję tłuszczu brzusznego przy kontynuacji terapii. W zbiorczej wieloośrodkowej analizie przeprowadzonej przez Falutz J i wsp. (2010) tesamorelin zmniejszył ilość trzewnej tkanki tłuszczowej o około 15,4% wśród 806 HIV-pozytywnych uczestników otrzymujących 2 mg dziennie [6]. Badacze zaobserwowali także znaczące zmniejszenie obwodu talii oraz poprawę problemów związanych z wyglądem brzucha i postrzeganiem własnego ciała. Uczestnicy kontynuujący terapię utrzymywali redukcję tłuszczu trzewnego nawet przez 52 tygodnie, podczas gdy osoby przerywające leczenie stosunkowo szybko odzyskiwały tłuszcz brzuszny. Wynik ten sugeruje, że dalsza stymulacja szlaków hormonu wzrostu może być konieczna do utrzymania korzyści.

Badania wskazują również, że tesamorelin poprawia skład ciała wykraczający poza samą redukcję tłuszczu brzusznego. Adrian S i wsp. (2019) wykazali, że osoby reagujące na leczenie tesamorelinem doświadczały wzrostu powierzchni mięśni oraz poprawy gęstości mięśni przy jednoczesnym zmniejszeniu ilości tłuszczu brzusznego [7]. Gęstość mięśni odnosi się do jakości i składu mięśni, a wyniki te sugerują, że tesamorelin może wspierać zdrowszy skład ciała przy jednoczesnej redukcji szkodliwych magazynów tłuszczu.

Tesamorelin wykazał również korzyści dla tłuszczu wątrobowego, który jest ściśle związany z otyłością brzuszną i zaburzeniami metabolicznymi. W randomizowanym badaniu klinicznym Stanley TL i wsp. (2014) tesamorelin znacząco zmniejszył zarówno trzewny tłuszcz brzuszny, jak i zawartość tłuszczu w wątrobie u osób HIV-pozytywnych z nadmiarem tłuszczu brzusznego [8]. Tłuszcz wątrobowy odnosi się do nagromadzenia tłuszczu wewnątrz wątroby. Dodatkowe randomizowane badania dotyczące niealkoholowej stłuszczeniowej choroby wątroby (NAFLD) związanej z HIV wykazały, że tesamorelin zmniejszał ilość tłuszczu wątrobowego o około 37% względem wartości wyjściowych przy jednoczesnej poprawie szlaków mitochondrialnych i metabolicznych w wątrobie [9,10]. Mitochondria są strukturami odpowiedzialnymi za produkcję energii w komórkach, dlatego zmiany te mogą odzwierciedlać poprawę sposobu, w jaki wątroba przetwarza energię i tłuszcze.

Badania dodatkowo sugerują, że redukcja tłuszczu brzusznego osiągnięta dzięki tesamorelinowi może poprawiać kilka markerów zdrowia metabolicznego. Stanley TL i wsp. (2012) wykazali, że osoby, które osiągnęły co najmniej 8% redukcji trzewnej tkanki tłuszczowej, doświadczały również obniżenia poziomu triglicerydów, wzrostu poziomu adiponektyny oraz stabilnego metabolizmu glukozy [11]. Adiponektyna jest hormonem produkowanym przez tkankę tłuszczową, który pomaga poprawiać wrażliwość na insulinę i zmniejszać stan zapalny związany z otyłością brzuszną.

Niektóre osoby mogą doświadczać większej redukcji tłuszczu brzusznego niż inne. Mangili A i wsp. (2015) wykazali, że uczestnicy z zespołem metabolicznym, otyłością, podwyższonym poziomem triglicerydów oraz wyższymi czynnikami ryzyka sercowo-naczyniowego osiągali większe redukcje tłuszczu trzewnego podczas leczenia tesamorelinem [12]. Uczestnicy stosujący tesamorelin byli również znacznie bardziej skłonni do obniżenia poziomu tłuszczu trzewnego poniżej klinicznie istotnych progów ryzyka sercowo-naczyniowego.

Badania pokazują również, że tesamorelin może konsekwentnie redukować tłuszcz brzuszny niezależnie od różnych wzorców rozmieszczenia tkanki tłuszczowej. Rahman F i wsp. (2023) wykazali, że tesamorelin skutecznie zmniejszał ilość tłuszczu trzewnego u osób HIV-pozytywnych zarówno z nagromadzeniem tłuszczu w okolicy karku, często określanym jako „bawoli kark”, jak i bez tego problemu [13]. Uczestnicy obu grup doświadczyli podobnych redukcji trzewnej tkanki tłuszczowej i obwodu talii, co sugeruje, że tesamorelin oddziałuje na głęboki tłuszcz brzuszny niezależnie od tego, jak tłuszcz jest rozmieszczony w innych częściach ciała.

Ogólnie rzecz biorąc, aktualne badania pokazują, że tesamorelin skutecznie redukuje tłuszcz brzuszny poprzez stymulację naturalnej produkcji GH i IGF-1 za pośrednictwem fizjologicznych szlaków sygnalizacji GHRH. Badania kliniczne konsekwentnie wykazują redukcję trzewnego tłuszczu brzusznego, zmniejszenie obwodu talii, korzystne zmiany w składzie ciała, zachowanie beztłuszczowej masy mięśniowej, redukcję tłuszczu wątrobowego oraz poprawę markerów zdrowia metabolicznego. Co istotne, efekty te wydają się koncentrować głównie na metabolicznie szkodliwym tłuszczu trzewnym, a nie na ogólnej utracie masy ciała [4–13].

Tesamorelin stosowany w badaniach laboratoryjnych jest dostępny u dostawców takich jak SemaxPolska. Należy pamiętać, że wyniki badań odnoszą się do kontrolowanych warunków naukowych i nie stanowią potwierdzenia skuteczności klinicznej w innych zastosowaniach.

Zastrzeżenie

Treść ma charakter wyłącznie edukacyjny i naukowo-informacyjny i nie powinna być interpretowana jako porada medyczna, diagnoza ani zalecenie terapeutyczne. Tesamorelin jest lekiem wydawanym na receptę, zatwierdzonym głównie do leczenia lipodystrofii związanej z HIV. Terapie wpływające na hormon wzrostu i szlaki metaboliczne wymagają nadzoru medycznego, monitorowania laboratoryjnego oraz indywidualnej oceny klinicznej przez wykwalifikowanego pracownika ochrony zdrowia.